Het UWV ziet steeds meer twintigers die langdurig arbeidsongeschikt zijn en daarom een WIA-uitkering ontvangen. Binnen de groeiende groep WIA-aanvragers is dit de snelst stijgende leeftijdsgroep, en de toename komt vooral voor rekening van mensen met mentale problemen.
Sterkste stijging bij vrouwen onder de dertig
Uit eerdere UWV-cijfers bleek al dat vooral vrouwen onder de veertig jaar vaker langdurig uitvallen op hun werk. Een opsplitsing van die cijfers, in handen van Het Financieele Dagblad, laat zien dat het vooral mensen onder de dertig zijn die vaker dan vroeger in de WIA belanden. Wie langer dan twee jaar ziek is, kan een WIA-uitkering aanvragen bij het UWV. In de periode van 2018 tot 2025 steeg het aantal mannen in de twintig dat zich meldde met 84 procent. Bij vrouwen van twintig tot dertig jaar oud ligt dat percentage op 121 procent.
Werkomgeving blijft onderbelicht als oorzaak
Het aantal mensen met psychische problemen stijgt al vijftien jaar, zegt Evelien Brouwers, hoogleraar psychische gezondheid en duurzame inzetbaarheid aan de Tilburg University. Met name onder jonge mensen komen mentale problemen vaker voor. Wetenschappelijk onderzoek dat deze ontwikkeling verklaart is er nog niet. Wel is bekend dat het voor een groot deel aan de werkomgeving kan liggen, terwijl vaak gedacht wordt dat het aan de mensen die uitvallen ligt.
Vicieuze cirkel in zorg en onderwijs
Ook arbodiensten zien dat uitval door stress toeneemt, vooral onder vrouwen tussen de 25 en 45 jaar. Zij werken vaker in de zorg en het onderwijs, waar de werkdruk hoog is en de personeelstekorten groot zijn. Uitval verhoogt daar de werkdruk voor wie overblijft, waardoor opnieuw mensen uitvallen.
Kamer laat zich adviseren over de groei
De Tweede Kamer vroeg in juni experts om raad vanwege het groeiende aantal arbeidsongeschikten. Daar kwam onder anderen Jet Bussemaker langs namens de Raad voor Volksgezondheid en Samenleving. Zij waarschuwde afgelopen najaar al voor een hypernerveuze samenleving, waarin prestatiedruk en individualisme te ver zijn doorgeschoten. Volgens de experts is er te weinig aandacht voor mensen die tegen uitvallen aan zitten en toch doorgaan met werken; de combinatie van werk en bijvoorbeeld mantelzorg kan veel stress opleveren. Het zou helpen werknemers meer zelf te laten bepalen hoe zij werk en privétaken indelen, en hen vaker onbereikbaar te laten zijn. Ook een betere verdeling van zorgtaken binnen het gezin draagt bij.
Toestroom loopt op tegen de capaciteit van het UWV
Het UWV kan de toestroom van WIA-aanvragen niet goed aan. De wachttijden lopen op door een tekort aan verzekeringsartsen in combinatie met het groeiende aantal mensen dat een uitkering aanvraagt. Het aantal openstaande WIA-beoordelingen kan richting 2030 groeien tot 100.000 à 150.000.
Lees het volledige artikel bij NU.nl.