Per 1 januari 2027 verdwijnt de samenvoegbepaling, een regel die buiten de salarisadministratie vrijwel onbekend is. De gevolgen zijn fors, eerst voor zieke werknemers en uiteindelijk ook voor hun werkgevers. Volgens arbeidsrechtadvocaat Joop van Zijl zit de scherpste kant van de maatregel in een hoek die tot nu toe onbesproken bleef: de vervroegd toegekende IVA-uitkering.
Wat er per 1 januari 2027 verandert
Een werkgever die naast het loon ook een uitkering aan de werknemer doorbetaalt, mag nu over het totaal de witte loontabel toepassen. Dat is de tabel voor loon uit tegenwoordige arbeid, met arbeidskorting. Vanaf 2027 moet over de uitkering de groene tabel worden gebruikt: de tabel voor loon uit vroegere arbeid, zonder arbeidskorting. De aanleiding is een arrest van de Hoge Raad van 15 november 2024. Wie zijn WGA-uitkering via de werkgever ontving, hield daar netto meer aan over dan wie dezelfde uitkering van het UWV kreeg, en dat is volgens de Hoge Raad ongelijke behandeling van gelijke gevallen. Het kabinet heft die ongelijkheid op door de arbeidskorting op geen enkele socialezekerheidsuitkering meer toe te passen. Voor de ongeveer 11.000 werknemers die hun WGA-uitkering via de werkgever ontvangen betekent dat een achteruitgang van gemiddeld 3.000 euro netto per jaar. Wie daardoor ook de inkomensafhankelijke combinatiekorting in de inkomstenbelasting misloopt, kan in het slechtste geval 8.700 euro per jaar inleveren.
De angel zit in de vervroegde IVA
Uit de toelichting op het besluit blijkt dat de groene tabel vanaf 2027 ook geldt voor de vervroegd toegekende IVA-uitkering, ook als de werknemer daarnaast nog loon ontvangt. Dat laatste komt voor als er meer loon tijdens ziekte wordt doorbetaald dan de 75 procent van de IVA-uitkering, of als het loon boven het maximumdagloon wordt doorbetaald. Ter herinnering: een werknemer die volledig en duurzaam arbeidsongeschikt is zonder enige kans op herstel, kan het UWV vragen de IVA-uitkering met verkorte wachttijd toe te kennen. De werkgever mag die uitkering verrekenen met het loon tijdens ziekte. Dat is logisch beleid, want als re-integratie kansloos is heeft een financiële prikkel voor de werkgever geen zin meer, en de werknemer krijgt bovendien 75 procent van het loon waar de wettelijke loondoorbetaling 70 procent bedraagt.
Het nettoverschil loopt op tot rond 5.000 euro per jaar
Werknemers met recht op een vervroegd toegekende IVA-uitkering werken doorgaans niet meer. Het deel van hun inkomen dat door de maatregel wordt geraakt is daarom groter dan gemiddeld. Eigen berekeningen van Van Zijl laten zien dat het verschil in netto-inkomen flink boven de 3.000 euro per jaar uitkomt: per maand gaat het al gauw om 400 euro of meer, dus eerder 5.000 euro per jaar. Vanaf 2027 houdt een werknemer daarmee netto minder over aan de vervroegde IVA-uitkering dan aan doorbetaald loon tijdens ziekte, waarop de witte tabel wel van toepassing blijft. De staatssecretaris erkent zelf dat werknemers zo’n uitkering daardoor minder snel zullen aanvragen. Zonder aanvraag valt er voor de werkgever niets te verrekenen, en die blijft dus het volle loon tijdens ziekte betalen.
Waarom dit het beleid doorkruist
Het argument dat er geen andere keuze was, houdt volgens Van Zijl geen stand. De ongelijkheid had ook opgeheven kunnen worden door bij vervroegd toegekende IVA-uitkeringen de witte tabel toe te staan, ook wanneer het UWV uitbetaalt. De vraag die overblijft: waarom gunt de wetgever een zieke werknemer die niet werkt 104 weken lang arbeidskorting over zijn loon, maar onthoudt hij die aan diezelfde werknemer zodra hij een vervroegde IVA-uitkering aanvraagt? De maatregel doorkruist daarmee arbeidsongeschiktheidsbeleid dat goede doelen dient, en maakt de loondoorbetaling bij ziekte zwaarder, terwijl het regeerakkoord die juist werkbaarder wil maken voor met name het mkb.
Wat er nu al te doen valt
Van Zijl geeft drie praktische aanwijzingen. Waarschuw werknemers die een uitkering via de werkgever ontvangen voor de netto achteruitgang per 1 januari 2027, zo nodig met een pro forma loonberekening. Houd er rekening mee dat werknemers vanaf 2027 niet meer willen meewerken aan een aanvraag voor vervroegde IVA-toekenning, en overweeg in dat geval het nettoverschil te compenseren: het UWV mag dat extra loon niet verrekenen met de uitkering. En let op dat de wijziging ook geldt voor uitkeringen die vóór 2027 al zijn toegekend, waardoor het effect zich direct voordoet.
Eerder berichtte RNVC over het kabinetsbesluit om de arbeidskorting over de arbeidsongeschiktheidsuitkering via de werkgever te schrappen en over de IVA-uitkering voor volledig arbeidsongeschikten.
Lees het volledige artikel bij Joop van Zijl.