De Raad voor de rechtspraak heeft grote aarzelingen bij het voorstel om de bestuurlijke dwangsom bij te late beslissingen over WIA-aanvragen tijdelijk buiten werking te stellen. De Raad adviseert de minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid het wetsvoorstel niet in te dienen, omdat het de rechtsbescherming vermindert van mensen die wachten op een beslissing van het UWV.
Laagdrempelig rechtsmiddel verdwijnt
Het wetsvoorstel haalt volgens de Raad een laagdrempelig rechtsmiddel en een belangrijke stok achter de deur voor burgers weg. De Raad begrijpt dat het UWV door capaciteitsproblemen niet in staat is om alle WIA-beslissingen tijdig te nemen, maar vindt dat dit probleem moet worden opgelost door te investeren in uitvoeringsorganisaties, zodat mensen beter en sneller door de overheid worden geholpen. Zolang een gelijkwaardig alternatief ontbreekt, vermindert het afschaffen van de bestuurlijke dwangsom de rechtsbescherming.
Onduidelijk wanneer de dwangsom terugkeert
De Raad vindt bovendien onvoldoende duidelijk wanneer de bestuurlijke dwangsom weer wordt ingevoerd. In het wetsvoorstel staat dat dit gebeurt zodra het UWV weer in staat is om tijdig WIA-beslissingen te nemen. Die omschrijving is volgens de Raad te ruim; het advies is duidelijk vast te leggen wanneer dat kantelpunt is bereikt. Ook vraagt de Raad om nader toe te lichten waarom de regeling alleen voor de WIA geldt, terwijl het UWV ook bij eerstejaars-ziektewetbeoordelingen problemen heeft met tijdige besluitvorming.
Bredere ontwikkeling rond dwangsommen
De Raad wijst er verder op dat in het vreemdelingenrecht de bestuurlijke dwangsom al is afgeschaft en dat bij de Eerste Kamer een wetsvoorstel ligt waarin ook de rechterlijke dwangsom wordt afgeschaft. In zaken over het herstel van de toeslagenaffaire zijn recent uitspraken gedaan over rechterlijke dwangsommen. Al deze ontwikkelingen moeten volgens de Raad in samenhang worden bezien.
Eerder berichtte RNVC over de twintigers die de snelst groeiende groep in de WIA vormen en over de WIA-instroom die licht daalde in 2025 maar een forse stijging tegemoet gaat.
Lees het volledige artikel bij de Rechtspraak.