Twee jaar na de geboorte van hun eerste kind stromen moeders opvallend vaak de WIA in. Dat blijkt uit onderzoek van Jelle Mooldijk, Sander van Dijck en Egbert Jongen in vakblad ESB. Omdat er eerst twee jaar loondoorbetaling of Ziektewet aan voorafgaan, wijst die piek op uitval rond het moment van de geboorte.
Van 1,4 naar 5,6 per duizend moeders
De onderzoekers volgden 1,58 miljoen vrouwen die tussen 2006 en 2023 hun eerste kind kregen. Ruim 48.000 van hen stroomden in die periode voor het eerst in de WIA. In het geboortejaar zijn er 1,37 instroomgevallen per duizend moeders. Twee jaar later zijn dat er 5,60. Daarna blijft de instroom hoger dan in het jaar voor de geboorte. Bij vaders is zo’n piek er niet: hun instroom stijgt geleidelijk van 0,57 per duizend vijf jaar voor de geboorte tot 2,56 tien jaar erna.
Psychische klachten grootste diagnosegroep
Psychische aandoeningen vormen in vrijwel alle jaren rond de geboorte de grootste diagnosegroep. Rond de piek neemt ook de instroom door zwangerschapsgerelateerde klachten, klachten aan het bewegingsapparaat en onbekende oorzaken toe. Het aandeel psychische diagnoses blijft daardoor ongeveer gelijk. De onderzoekers wijzen erop dat de diagnoseregistratie beperkingen kent.
Grootste stijging bij lagere inkomens
De piek is in alle groepen zichtbaar, maar veel hoger bij moeders met een laag of middeninkomen en bij laag- en middelbaar opgeleide moeders. Volgens de onderzoekers is meer zicht nodig op de oorzaken, zoals de verdeling van werk en zorg, verlof- en kinderopvangbeleid, cao-afspraken en werkcultuur.
WIA-instroom jonge vrouwen al hoog
De WIA-instroom nam de afgelopen tien jaar flink toe, vooral door psychische aandoeningen en onder jonge vrouwen. In 2024 was het instroomrisico voor vrouwen van 25 tot 34 jaar 0,73 procent, tegen 0,52 procent een jaar eerder en 0,32 procent voor mannen van dezelfde leeftijd.
Lees het volledige artikel bij ESB.