Psychisch verzuim wordt vaak toegeschreven aan individuele klachten van werknemers. Nieuw kwalitatief onderzoek laat echter zien dat werkenden hun uitval zélf vooral verklaren vanuit werkgerelateerde oorzaken, met name hoge werkdruk en problemen in de werkomgeving. De psychische klachten worden daarbij meestal gezien als gevolg, niet als primaire oorzaak van het verzuim.
Perspectief van werkenden centraal
In het onderzoek zijn 34 werkenden met psychisch verzuim tweemaal geïnterviewd: kort na de ziekmelding en bij herstel of na zes maanden verzuim. De respondenten zijn verdeeld in drie groepen: kort, middelmatig en langdurig verzuim. Opvallend is dat geen van de deelnemers hun psychische klachten als hoofdoorzaak van het verzuim benoemde.
Hoge werkdruk als belangrijkste factor
De meest genoemde oorzaak van verzuim is een langdurig te hoge werkdruk. Daarbij gaat het vaak om een combinatie van feitelijke werkdruk (zoals personeelstekorten, deadlines en extra taken) en ervaren werkdruk, bijvoorbeeld door perfectionisme, bevlogenheid of een sterk verantwoordelijkheidsgevoel. Deze combinatie leidt volgens veel respondenten tot emotionele en fysieke uitputting.
Rol van leidinggevenden en werksfeer
Naast werkdruk spelen relaties op het werk een grote rol. Een gebrek aan steun van leidinggevenden of collega’s, zich niet gehoord voelen en ervaren onrechtvaardigheid worden regelmatig genoemd als bijdragende factoren aan uitval. Vooral bij langdurig verzuim blijkt de werksituatie vaak structureel ongunstig te zijn.
Minder voldoening vergroot risico op langdurig verzuim
Bij werknemers die langer verzuimen valt op dat hun werkzaamheden in de loop der jaren zijn veranderd en minder voldoening geven, bijvoorbeeld door toename van administratieve taken of technologie. Het onderzoek laat zien dat juist de combinatie van hoge werkdruk én werk dat weinig betekenisvol voelt, het risico op langdurig psychisch verzuim vergroot.
Aandacht voor de werkomgeving
De bevindingen onderstrepen het belang van preventie die zich richt op de werkomgeving. Regelmatige gesprekken over werkdruk, taakinhoud, steun en wat werknemers als waardevol ervaren in hun werk, blijken essentieel om psychisch verzuim te voorkomen en duurzame inzetbaarheid te ondersteunen.
Download het volledige artikel van TBV hier.