Grote en middelgrote werkgevers betalen tien jaar lang voor de WGA-uitkeringen van hun ex-werknemers. Ben je eigenrisicodrager, dan draag je de uitkering zelf; ben je dat niet, dan betaal je via een hogere gedifferentieerde premie Werkhervattingskas. Dat premiebedrag kan oplopen tot ver boven het bedrag van de uitkering zelf. Tegen die achtergrond speelt de vraag wat een werkgever kan doen als het UWV een beoordeling niet op tijd uitvoert.
Capaciteitstekort raakt de beoordelingen
Het UWV kampt met een tekort aan verzekeringsartsen. De schaarse capaciteit gaat vrijwel volledig naar aanvragen voor WIA- en Wajonguitkeringen. Herbeoordelen of een toegekende WGA-uitkering nog terecht loopt, gebeurt alleen in schrijnende gevallen. Dat een werkgever betaalt voor een uitkering die misschien niet meer verstrekt hoeft te worden, vindt het UWV niet schrijnend genoeg.
Ook in de twee ziektejaren daarvóór is het beeld niet veel beter. Gaat een werknemer ziek uit dienst, dan krijgt hij een Ziektewetuitkering, waarvoor de (middel)grote werkgever eveneens betaalt.
Wat de eerstejaars Ziektewetbeoordeling inhoudt
Na 52 weken moet het UWV een eerstejaars Ziektewetbeoordeling (EZWB) uitvoeren: is de ex-werknemer, die nog ziek is voor zijn eigen werk, ook ten minste 35% arbeidsongeschikt in de zin van de WIA? Zo niet, dan eindigt de Ziektewetuitkering en kan hij later ook geen WIA-uitkering meer aanvragen. Ook voor de EZWB’s heeft het UWV te weinig verzekeringsartsen.
Het juridische middel bij te laat beslissen
Als (ex-)werkgever kun je het UWV in gebreke stellen wegens overschrijding van de beslistermijn. Volgt er binnen twee weken nog geen beslissing, dan kun je beroep instellen bij de rechter wegens te laat beslissen. De rechter veroordeelt het UWV dan om alsnog te beslissen, op straffe van een dwangsom van € 100 per dag, met een maximum van € 15.000. Vanwege het artsentekort gunnen rechtbanken het UWV daarbij doorgaans een ruime termijn; vier maanden komt veel voor.
Een pilot die niet voor iedereen geldt
Onlangs verraste het UWV met een pilot: met drie private uitvoerders van het Ziektewet-eigenrisicodragen zijn afspraken gemaakt over 3.400 EZWB’s. De dossiers worden selectief aangeleverd; het gaat om gevallen waarin de kans groot is dat de uitkering eindigt. De pilot loopt tot en met 31 december 2026. Alle andere eigenrisicodragers vissen voorlopig achter het net.
De zaak bij de rechtbank Overijssel
Namens een van die andere eigenrisicodragers stelde een advocaat beroep in wegens niet tijdig beslissen op een EZWB, met de eis de beoordeling uit te voeren vóór het einde van de wachttijd voor de WIA. Het UWV gaf aan de EZWB zeer waarschijnlijk niet meer te verrichten, maar bood aan de schade te vergoeden als bij de WIA-beoordeling zou blijken dat de Ziektewetuitkering eigenlijk al bij de EZWB had moeten eindigen.
Dat aanbod dekt de lading niet, luidde het betoog. Haalt de ex-werknemer het einde van de wachttijd zonder WIA-uitkering, dan blijft voor de ex-werkgever het risico bestaan dat binnen vijf jaar alsnog een WGA-uitkering wordt toegekend bij toegenomen arbeidsongeschiktheid door dezelfde ziekteoorzaak. Voor die schade biedt de regeling van het UWV geen oplossing.
Wat de rechtbank besliste
De rechtbank gaat daarin mee. De ex-werkgever heeft er belang bij dat de EZWB plaatsvindt vóór het einde van de wachttijd. Het is onduidelijk of het UWV achteraf nog kan beoordelen waartoe de EZWB zou hebben geleid, en er is bij het UWV kennelijk nog capaciteit voor 3.400 EZWB’s. De rechtbank veroordeelt het UWV daarom om binnen drie maanden te beslissen in plaats van de gebruikelijke vier, zodat de beoordeling nog net vóór het einde van de wachttijd valt.
Of de ex-werkgever daarmee zijn doel bereikt, is nog afwachten. Dat hangt ervan af of het UWV zich door deze veroordeling en de dwangsom laat bewegen om ook echt op tijd te beslissen.
Meer context over de druk op deze beoordelingen staat in wachttijden bij sociaal-medische beoordelingen dreigen verder op te lopen en over de kosten voor werkgevers in werkgevers betalen in 2027 meer premie voor WGA en Ziektewet.
Lees het volledige artikel bij Joop van Zijl.